Konya Şeker Fabrikası Sahası

Proje Metni: Tıklayınız

Durum: Tasarım

Tip: Kentsel

İşveren: Anadolu Birlik Holding

İnşaat Alanı: 420.628 M²

Yer: Konya

Yıl: 2020








Konya ili Meram İlçesi, Melikşah Mahallesi’nde bulunan 420.628 metrekare proje alanı kent merkezi kabulüyle Alâeddin Tepesi’nin yaklaşık 2 km. batısında yer alır.

1954 yılında üretime başlayan Konya Şeker Fabrikası yapıları ve üretim süreci donanımı ile fabrikaya bağlı servis binaları, ek hizmet binaları, peyzajı dönem tarifi içermektedir. Güncel ve pragmatik olan ömrünü tamamlamış, işlevini bulunduğu yerde sonlandırmış endüstri yapılarının gündelik hayata farklı programlar ile dahil edilmesi ve güncel ihtiyaçlara bağlı ek yapılar ile desteklenmesi gerek kent gerekse de ülke sanayi belleği açısından önem taşımaktadır. Bu kabul ile strüktür olarak karşılayabilen veya desteklenebilen güncellenebilecek tipik yapıların muhafaza edilmesi projenin tematik karşılıklarından biridir.

Söz konusu endüstri yapıları alanının güncel ve gündelik, şehrin hayatına dâhil olabilecek programlar ile pekiştirilerek hem geçmiş sanayi tarihi, şekerin tarihine dair belgeleme, hafıza mekanı yaratma ile bunlara Konya dahilinde farklı diğer dönem sanayi tarihleri de işlenebilecektir. Müze, bilgi merkezi temelli programlar konser, konferans, sahne sanatları, kültürel eğitim ve benzeri sosyal, kültürel işlevleri barındırmaya müsait mekanlar oluşturmaktadır.

Dış mekân kullanımını teşvik eden, mekânsal geçişlerin maksimize edildiği bu sosyal-kültürel alan tüm projenin bir “hub”ını teşkil eder. Konut, ticaret, üniversite, turizm, rekreasyon konu olan bu noktayı merkezler.

Şeker fabrikası kullanım alanı içerisinde ve Beyşehir Caddesi’ne ilişkili kuzey bölgesi alanın yoğun ağaçlıklı bölgesidir. Burası mevcut kullanımda bazı servis, ofis vb. gibi alçak katlı dönem yapılarını barındırmaktadır. Gerek Beyşehir Caddesi ile bir tampon yeşil alan oluşturması gerekse de diğer programlar ile ilişkisi ve sosyal-kültürel bölge ile bitişikliği nedeniyle rekreasyon, çocuk alanları, gençlik mekanları, spor alanları olarak düşük yoğunluklu olarak programlanmıştır.

Alan içerisinde bir turizm yapısı önerilmiş ve hem şehir ile ilişkisi hem de proje alanı yeşil alanı ile sosyal-kültürel alan ile teması kollanmıştır.

Alan içerisindeki cami alanı muhafaza edilmiştir.

Konut programı dışa dönük ve avlulu kompozisyon ile iki taraflı bir dış mekân kullanımına ve peyzaj çoğalmasına imkân tanıyacak şekilde organize olmuş ve farklı gabarilerde tasarlanarak hacimsel dinamizm ve birimsel farklılaşmalar kurgulanmıştır. Proje alanının batı tarafında ve mevcut mahalle yapısına ilişikli bir konuşlanma tercih edilmiştir. Ana arter Beyşehir Caddesi ile Hoca Fakıh Caddesi arasında söz konusu bu trafik yoğun caddelere cephelenmeyecek bir konumlanması vardır. Doğu-batı istikametinde açık kuzey-güney istikametinde kılıcına bir konut yerleşimidir. Batısında konutlar ile yakın temasta olması düşünülen, sosyal servis mekânları, klinik, kreş vb. programlar yerleştirilmiş ve proje alanının harici komşu konut bölgesi ile bir ara mekân olarak kentsel bütünlük kollanmaya çalışılmıştır. Konutlar doğusundaki bir ara meydan ile sosyal-kültürel-rekreasyon alanı olan şeker fabrikası dönüşüm yapıları ile ilişiklidir.

Ticaret yapıları ofis, perakende, yeme-içme benzeri programlar dâhilinde platform ve üstü gabari sağlar yapı tipolojisinde kurgulanmıştır. Birbirine geçişlerin, geçirgenliklerin önemsendiği, ticari faaliyetlerin tümel bir bakış ile işleyişini sağlayacak mekânsal organizasyon düşünülmüştür. Konutlardaki benzeri iklimsel avantajları da sağlayan avlulu tipoloji ticari/ofis yapılarında da düşünülmüştür. Ticari yapıların ofis,konaklama,barınma, perakende içeren karma kullanım tipolojisine de uygun olması düşünülmüştür.

Ticari yapılar proje alanının güney bölgesine yakın, kuzeyden de irtibatlı ve sosyal kültürel işlevli retrofit kurgu ile de ilişikli bir konumdadır.

Proje çalışma alanı dışında olmakla beraber doğuda kalan 39698/4 no’lu ada/parsel çalışma alanı yakınında yoğun yeşil alalardan biridir ve çalışma alanı harici olsa da mevcutta veteriner dairesi olarak da çalıştığı görülen bu alan sağlık ve yeşil alan olarak önerilmiştir.

Proje alanının kuzeyinde Beyşehir Caddesi ile güneyinde Hoca Fakıh Caddesi proje alanına direkt ulaştıran yollardır. Her iki caddenin proje alnının karşı yakasından gelen yollarla ilişkisi kurulmuştur. Kentsel strüktür olarak bütünsel ve belleksel bir bakış sağlayan bu devamlılık proje teması olarak gerek proje alanı ulaşım sistemi gerekse de oluşan adalar için belirleyici olmuştur. Alanın güneybatısında Hoca Fakıh Caddesi ile birleşen aks kendi istikametinde proje alanına devam ettirilmiş ve verev bir aks olarak üniversite, ticaret ile Beyşehir Caddesi’ne proje alanından bir kesişme oluşturulmuştur.

Beyşehir Caddesi üzerinden Konya Şeker Fabrikası yerleşkesine giriş-çıkış sağlayan ve bir hafıza, nirengi olan girişler muhafaza edilmiş ve öneri yol organizasyonu ile irtibatlandırılmıştır.